#Türk Milliyetçiliği

Asıl adı Fethülkadir Mustafa Süleyman olan Abdülkadir İnan 29 Ekim 1889 tarihinde Başkurdistan'ın Ekaterinburg vilayetine bağlı Çıgay köyünde doğdu. Ulu Katay boyunun Kazbörü koluna mensup bir ailede büyüyen İnan yedi sekiz yaşlarına kadar çadır hayatı sürdü. Annesinden dinlediği masallar ve destanlar aracılığıyla erken yaşta sözlü kültürle kurduğu bu temas…

Ahmet Ağaoğlu 1869 yılında Karabağ'ın Şuşa kentinde doğdu. Geleneksel İslami eğitiminin ve Tiflis'teki lise öğreniminin ardından kısa bir süre St. Petersburg'da bulundu. 1888'de Paris'e giderek Sorbonne Üniversitesi ile Collège de France'ta hukuk, tarih ve filoloji öğrenimi gördü. Paris yıllarında Ernest Renan, James Darmesteter ve Cemaleddin Afgani gibi isimlerin düşünsel etkisinde kaldı…

1885 yılında İstanbul'da doğan Hamdullah Suphi Tanrıöver, Fecr-i Âti topluluğundaki edebi başlangıcının ardından II. Meşrutiyet döneminden 1960'lara uzanan zaman diliminde Türkiye'nin fikir akımları, eğitim politikaları ve diplomasi eksenlerinin kesiştiği noktada konumlanan bir isimdir. Ziya Gökalp'in sistemleştirdiği Türkçülük düşüncesine kültürel ve estetik bir boyut kazandırmayı hedeflemiştir. Türkçülüğü siyasî bir programın ötesinde bir hayat felsefesi olarak görmüştür…

Hüseyin Nihal Atsız (1905-1975), Cumhuriyet dönemi Türk milliyetçiliğinin ikinci kuşak temsilcilerinden biri olarak milliyetçiliği etnik köken ve tarihsel süreklilik üzerine inşa eder. Askeri Tıbbiye yıllarında başlayan Türkçü eğilimleri Darülfünun Edebiyat Fakültesinde Fuad Köprülü'nün asistanlığını yaptığı dönemde akademik bir temele oturur. Yusuf Akçura ve Ziya Gökalp gibi birinci kuşak Türkçülerin imparatorluk koşullarında şekillenen esnek, kültürel ve sentezci milliyetçilik modelinden ayrılarak daha katı ve biyolojik bir Türklük tanımı geliştirir…

Hüseyinzade Ali Turan 24 Şubat 1864 tarihinde Bakü yakınlarındaki Salyan kasabasında dünyaya geldi. Kafkasya Şeyhülislamı olan büyükbabası Ahund Ahmed Salyanî ve dönemin modernleşmeci düşünürü Mirza Fetheli Ahundzade'nin entelektüel çevresinde yetişerek klasik Doğu kültürüyle erken yaşta tanıştı. 1875 ve 1883 yılları arasını kapsayan Tiflis lisesi döneminde Rus kültürü ve Batı düşüncesiyle ilk temaslarını kurdu…

İsmail Gaspıralı 21 Mart 1851 tarihinde Bahçesaray yakınlarındaki Avcıköy'de Çarlık ordusunda teğmen olan Mustafa Ali Oğlu ile Fatma Sultan'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. Eğitim hayatına yerel mekteplerde başladıktan sonra Akmescit Erkek Gimnazyumuna devam etti. Ardından Moskova ve Voronej'deki Rus askeri okullarında eğitim gördü. Moskova'daki öğrencilik yıllarında dönemin yükselen ideolojisi Panslavizm ile tanıştı…

Mehmet Emin Yurdakul 1869 yılında İstanbul Beşiktaş'ta doğmuş ve Türk milliyetçiliği fikrini edebiyat sahasına taşıyarak bu düşünceyi sistemli bir edebi akım haline getiren figürlerden biri olmuştur. Osmanlı aydınlarının aruz veznine ve Arapça ile Farsça tamlamalara dayalı Servet-i Fünun estetiğine sıkı sıkıya bağlı olduğu bir dönemde o doğrudan Türk dilinin kurallarını ve hece ölçüsünü kullanmayı tercih etmiştir. Fikri yapısının ve sanat anlayışının şekillenmesinde üç temel unsur bulunur…

Bu maddenin ayrıntılı içeriği henüz yazılmamıştır. Kısa süre içinde eklenecektir.

Sadri Maksudi Arsal, 5 Ağustos 1879 tarihinde Rus Çarlığı egemenliğindeki Kazan vilayetinin Taşsu köyünde doğdu. Eğitim hayatına geleneksel yapıyı temsil eden Allâmiye Medresesi'nde başladıktan sonra İsmail Gaspıralı'nın Ceditçilik fikirlerinin filizlendiği Kazan Rus-Tatar Öğretmen Okulu'na geçti. Bu geçiş onun geleneksel İslami eğitimden modern ve seküler bir düşünce sistemine yönelmesini sağladı…

Bu maddenin ayrıntılı içeriği henüz yazılmamıştır. Kısa süre içinde eklenecektir.

Yusuf Akçura 1876 yılında Rusya İmparatorluğu sınırları içindeki Simbirsk kentinde doğan ve Türkçülük fikrini ideolojik bir çerçeveye oturtan kilit kuramcılardan biridir. İstanbul'daki Harbiye Mektebi yıllarında Jön Türk hareketine katılması sebebiyle 1897'de Trablusgarp'a sürülmüş ve buradan Paris'e kaçarak siyasi düşüncesinin temellerini atacağı Ecole Libre des Sciences Politiques'e girmiştir. Paris'teki eğitimi sırasında Albert Sorel ve Emile Boutmy gibi isimlerden dersler alarak pozitivizm ve milliyetçilik kavramlarıyla tanışmıştır…

Zeki Velidi Togan, 1890 yılında Başkurdistan'ın Küzen köyünde doğan ve entelektüel derinliğini Rusya Müslümanlarının siyasi hak arayışlarıyla harmanlayan bir devlet adamı ve tarihçidir. 1917 Rus Devrimi sürecinde Başkurdistan Özerk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk başkanı sıfatıyla Lenin ve Stalin gibi isimlerle doğrudan müzakereler yürüten Togan, Sovyet merkeziyetçiliğine karşı federalist bir model savunmuştur. Bolşeviklerle yaşanan siyasi kırılmanın ardından Türkistan'a geçerek Basmacı Hareketi içinde Enver Paşa ile omuz omuza mücadele vermiş…

Mustafa Kemal Atatürk'ün "Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal, fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp'tir" sözleriyle tanımladığı Ziya Gökalp, modern Türk ulus-devlet inşa sürecinin teorik altyapısını kuran başlıca isimlerden biridir. O, yalnızca bir ideolog değil, 1914 yılında Darülfünun çatısı altında içtimaiyat kürsüsünü kurarak sosyoloji disiplininin Türkiye'deki akademik kurumsallaşmasını başlatan akademisyendir…