Leylâ Vü Mecnûn 1401-1500

Hazerüm ta‘neden ol gâyete yetmişdür kim

Yâra ağyâr olup ağyârum ile yâr olubem

Demezem dahi sana âşıkem ey gül zîrâ

Sana âşıklığum izhâr edeli hâr olubem

Akl u sabr u dil ü dîn getdi bi-hamdi’llâh kim

Sefer-i sâhil-i sevdâya sebük-bâr olubem

Yoh Fuzûlî haberüm mutlak özümden bes kim

Vâlih-i nakş-ı hayâl-i ruh-i dildâr olubem

Bu Leylînün künc-i gamda giryânlığıdur ve Mecnûnun vâdî-i aşkda ser-gerdânlığıdur

Zâr ağlar iken bu resme ol mâh

Bir turfe sadâ eşitdi nâgâh

Bir kimse ohurdı şi‘r-i Mecnûn

Bu nükte ibâretinde mazmûn

K’ey neş’e-i aşkdan uran dem

Mecnûnı sağınma Leylîden kem

Mecnûn ile Leylîni berâber

Ger kimse der ise kılma bâver

Leylîde eğerçi derd çohdur

Mecnûn-ı hazînce derdi yohdur

Leylî eli iğnedendür efgâr

Mecnûna kılıçlar eylemez kâr

Leylîni eder harîr dil-gîr

Mecnûna verür neşât zencîr

Leylî ister ki eksile gam

Mecnûn gamın arturur demâdem

Mecnûndur ola gama girftâr

Leylî kime olmış ola gam-hâr

Mecnûna yeter şikence-i teb

Leylî kimedür tabîb yâ Rab

Mecnûndur esîr-i dâm-ı Leylî

Leylî kime salmış ola meyli

Leylî dutup ol terâneye gûş

Öz nağmesin eyledi ferâmûş

Tahkîk ile bildi bu hisâbı

Kim yoh şererinde şu‘le tâbı

Elbette belâ vü derdi gerdûn

Mecnûna verüpdür andan efzûn

Bu Leylînün İbni Selâma giriftâr olduğıdur ve Yârdan mahrûm ü mukayyed-i ağyâr olduğıdur

Mi‘mâr-ı serâçe-i ibâret

Beyle bu evi kılur imâret

Kim seyrden olmayup tesellî

Öz menziline dönende Leylî

Vermişdi özine dürlü zîver

Her zîvere bir netîce muzmer

Tâ mahv ola gözden ahıdan hûn

Hem gönleği hem donıydı gül-gûn

Tâ kim ola dûd-i âha mânend

Bağlanmış idi benefşe ser-bend

Tâ kim ola savt-ı nâle pâ-mâl

Kollanmış idi sadâlu halhâl

Tâ olmaya eşki yüzde ma‘lûm

Ruhsârına lû’lû’ idi manzûm

Ra‘nâ başa serpüben leçekler

Nazük bele sancuben etekler

Pervânesüz eylemezdi şem‘in

Eylerdi dür-i sirişk cem‘in

Ra‘nâ ra‘nâ yürürdi mâh

Bir şekl ile kim tebâreka’llâh

Ol asrda var idi Arabda

Bir mu‘teber aslda nesebde

Manzûr-ı eâzım u eâli

Makbûl-ekâbir ü ehâli

İdrâki bülend ü hüsni dil-keş

Etvârı huceste sîreti hâş

Vermiş Hak anun olan murâdın

Baht İbni Selâm kılmış adın

Ol turfe hümâ-yı evc-i ikbâl

Asûde-zamîr ü fâriğu’l-bâl

Av kasdına eylemişdi pervâz

Altında ukâb elinde şehbâz

Bir râh-güzerde ol nigâra

Uğraşdı vü kıldı bir nezâre

Cân ü ciğerinde kalmadı tâb

Mahv oldı nite ki odda sîm-âb

Terk etdi azîmet-i şikârı

Geldi eve getdi ihtiyârı

Tarh etdi binâ-yı resm-i peyvend

Tedbir ile buldı bir hıred-mend

Kim lutf ile söz kılanda takrîr

Takrîri verürdi daşa tağyîr

İn‘âm edüben ana besî mâl

Leylî talebine kıldı irsâl

Şart eyledi ol bülend-ahter

Kim olsa bu kâm-ı dil müyesser

Sarf eyleye genc ü mâl-i âlem

Cânâne yolında belki cân hem

Çün geldi bu râz-ı dil beyâna

Oldı ana râzı ata ane

Ol müşterîye verildi zühre

Şâyeste görildi mâra mühre

Çün İbni Selâma yetdi peygâm

Tenbîh-i neşât ü müjde-i kâm

Deryâ-yı neşâtı geldi mevce

Baş çekdi nihâl-i bahtı evce

Mahzen mahzen cevâhir açdı

Hırmen hırmen nisâr saçdı

Açdı der-i genc-i gevher ü zer

Fakr ehlini eyledi tevân-ger

Ol servün ayağı bağlu oldı

Âzâde iken adağlu oldı

Bu Nevfelün Mecnûn ile mukaddime-i ihtilâtıdur ve Ol cevher-i pâkden tezyîn-i bisâtıdur

Sâkî yine kasd-ı cân eder gam

Ver câm-ı lebâleb ü demâdem

Bî-kes kalubem men-i sebük-rây

Sen eylemesen mana maded vây

Men şîftenün penâhı olgıl

Bî-kesler ümîd-gâhı olgıl

Cehd eyle vü kılma bir işe ahd

V’er ahd etsen vefâya kıl cehd

Şemşîr-i mübâriz-i fesâne

Bu rezmde beyle batdı kana

Kim var idi bir huceste-fercâm

Ol asrda âdil ü nîkû-nâm

Tîğiyle mesaff müşkili hall

Ma‘rûf-ı zemâne adı Nevfel

Hem aşk yolunda çoh yöğürmiş

Hem çoh sitem-i zemâne görmiş

Bezminde misâl-i dürr-i meknûn

Bir gün ohunurdı şi‘r-i Mecnûn

Gâyetde beğendi tarz-ı pâkin

Mazmûn-ı kelâm ü sûz-nâkin

Sordı sıfatın dediler ey şâh

Âşüfte kılupdur anı bir mâh

Rüsvâlığı edüp özine pîşe

Dâm ü ded ile gezer hemîşe

Nevfel kılup ârzû-yı Mecnûn

Ashâb ile kıldı azm-i hâmûn

Bir gûşede gördi hâr ü mehcûr

Hâli nesak-ı salâhdan dûr

Etrâfını tayr ü vahş almış

Vahşet anı bir hisâra salmış

Çün dâire-i sübâ‘-ı hâil

Kat‘etdi sipeh görüp selâsil

Mecnûna yetişdi ol vefâ-dâr

Âsâr-ı telattuf etdi izhâr

K’ey haste nedür bu çekdüğün renc

Vîrânede zâyî etdüğün genc

Vahşî ne bilür senün makâmun

Hem-cinsleründen iste kâmun

Hâl ehlisen iste ehl-i hâli

Sahrâlara düşme lâübâlî

Devlet dilesen hümâdan iste

Genc isetesen ejdehâdan iste

Gam çekme ki men olınca gam-hâr

Yârun sana an-karîb olur yâr

Ger olsa zer ile iş ser-encâm

Yük yük tökelüm zer alalum kâm

V’er olsa garaz mesaffa muhtâc

Biz kan tökelüm sen eyle târâc

Ancak olagör menümle hem-dem

Men kim senünem senündür ol hem

Bu Mecnûnun Nevfel ile derd-i dil edâsıdur ve Şerh ü tafsîl-i mâcerâsıdur

Mecnûn dedi ey yegâne-i ahd

Tedbîrüme çohlar etdiler cehd

Çoh ehl-i azâyim etdi tedbîr

Olmadı perî bu dîve teshîr

Toprağlara tökildi çoh zer

Olmadı bu kimyâ müyesser

Sende bilürem ki lutf çohdur

Ne sûd çü mende baht yohdur

Sürme bilürem ki arturur nûr

Ne fâide göz eğer ola kûr

İkbâlüme yohdur i‘timâdum

Müşkil görinür menüm murâdum

Ah er kılasen bu şuğle ikdâm

Râyunca iş olmaya ser-encâm

Hem dûstum olmaya mana yâr

Hem düşmen ola ne dûst kim var

Bahtum bilürem menüm yamandur

Sûd istedüğün mana ziyandur

Bahtum sıfatında bir gazel var

Dâim kılurem men anı tekrâr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Vefâ her kimseden kim istedüm andan cefâ gördüm

Kimi kim bî-vefâ dünyâda gördüm bî-vefâ gördüm

Kime kim derdümi izhâr kıldum isteyüp dermân

Özümden min beter derd ü belâya mübtelâ gördüm

Mükedder hâtırumdan kılmadı bir kimse def‘-i gam

Safâdan dem uran hem-demleri ehl-i riyâ gördüm

Eğer su dâmenin dutdum revân dönderdi yüz menden

Ve ger gözgüden umdum sıdk aks-i müddeâ gördüm

Ayak basdum reh-i ümmîde ser-gerdânlığ elverdi

Emel ser-riştesin dutdum elümde ejdehâ gördüm

Mana gösterdi gerdun tîre bahtum gözgüsin yüz kez

Men-i bed-baht ana her gâh kim bahdum kara gördüm

Fuzûlî ayb kılma yüz çevirsem ehl-i âlemden

Neden kim her kime yüz dutdum andan yüz belâ gördüm

Bu Nevfelün Mecnûna ümmîd-vârlığ verdüğidür ve Hüsn-i musâhabetiyle rızâsın ele getürdüğidür

Nevfel dedi ey edîb-i kâmil

Feyz-i nazarumdan olma gâfil

Li’llâhi’l-hamd gayretüm var

Gayret kadarınca kudretüm var

Sen cehd eyle ki yâr ola ehl

Çün yâr ola ehl kârdur sehl

Mecnûn hem ümîd ile olup şâd

Terk etdi tarîk-i tab‘-ı mu‘tâd

Hem sildi gubâr-ı fark u gîsû

Hem eyledi kat‘-ı nâhun ü mû

Hem cismine verdi zîb-i câme

Hem başına zîver-i imâme

Bezm-i tarabı makâm dutdı

Meyl–i tarab etdi câm dutdı

Nevfel hem olup mülâzim-i ahd

İmdâdına kıldı cân ile cehd

Aldı ele müşg-bâr hâme

Leylî haşemine yazdı nâme