İçeriğe atla

Leylâ Vü Mecnûn 1701-1800

Boyut

Gel mülküne bâğuna güzer kıl

Mahsûl ü menâfi‘e nazar kıl


Munı deyüp ol garîb ü hayrân

Dutdı reh-i bâdiye kemâ-kân


Bu İbni Selâmun Leylî visâline râğıb olduğıdur ve Bu da‘vâda subh-ı ümmîdi kâzib olduğıdur


Sâkî bize râhat-ı revân ver

Cânsuzlara himmet eyle cân ver


Kıl mest bizi mey-i mugândan

Evvel hoş ü hurrem eyle andan


Sor kim nişedür sebât-ı âlem

Encâm-ı ferah nihâyet-i gam


Dünyâ işi i‘tibârsuzdur

Çerhün revişi karârsuzdur


Çoh kimsene genc içün çeker renc

Gayrine nasîb olur anun genc


Gör anı ki her nihâl-i ser-keş

Sudandur ü sarfın eyler âteş


Takdîredür asl-ı emr mensûb

Hoşdur bu ki tâlib ola Matlûb


Çün İbni Selâm bildi hâli

Meydân-ı murâdı gördi hâlî


Cem‘ etdi ekâbirin diyârun

A‘yânını ehl-i rûzgârun


Gönderdi nikâh içün besî mâl

Şart etdügin etdi cümle irsâl


Min zerrîn-na‘l rahş-ı tâzî

Mısrî vü Irâkî vü Hicâzî


Min câriye vü gulâm-ı zîbâ

Pîrâyeleri harîr ü dîbâ


Min nâka nebât-ı kand yüklü

Nesrîn derilü benefşe tüglü


Min tabla abîr ü anber ü müşg

Yüz yük güher-i ter ü zer-i huşg


Esbâb-ı nikâh olup revâne

Kâbîni kesildi nakd-i câna


Leylî bu cefâdan oldı âgâh

Kim buldı bahârına hazân râh


Ümmidi gözine doldı toprağ

Maksûd nihâli tökdi yaprağ


Aks-i garaz oldı sûret-i hâl

İdbâra mübeddel oldı ikbâl


Gül ister iken sataşdı hâra

Nûr ister iken dutuşdı nâra


Efgân ile mâtem etdi sûrı

Mâtem-kede mahfil-i sürûrı


Meşşâta silerdi zülf ü hâlin

Arturmağa zîb ile cemâlin


Ol âh u sirişk ile demâdem

Hâli güm ederdi zülfi derhem


Eğmezdi hilâli vesmeye baş

Gözden giderürdi sürmesin yaş


Gîsûsı çekerdi şâneden ser

Bir bâr idi gerdeninde gevher


Gözgüye keder verürdi âhı

Zulmât-ı hat istemezdi mâhı


Pâ-bûsına bulmayup hınâ dest

Kılmışdı nekâreni üni pest


İklîle ruhı ururdı âteş

Buy-i hoş ana gelürdi nâhoş


Ta‘ne tikeninden etmeyüp bâk

Gül kimi kılurdı geydüğin çâk


Her lahza kılurdı âh ü feryâd

Derdi ki elünden ey felek dâd


Senden bu midi menüm murâdum

Devrânuna bağlu i‘tikâdum


Vaslını tevakku‘ etdüğüm yâr

Bi’llâh bu değül yanılma zinhâr


Ol nakş-ı sahîfe-i vefâdur

Bu tarz-ı cerîde-i fenâdur


Ol garka-i bahr-ı zevk-i cândur

Bu mahv-ı tena‘‘um-ı cihândur


Ol hayr yolına râh-berdür

Bu başladuğı tarîk şerdür


Cânânesi içün ol diler cân

Öz cânı içün diler bu cânân


Men anunem ol menüm ezelden

Sahla bu alâkanı halelden


Ey çerh bu akd olanda muhkem

Belkim yoh idün arada sen hem


Gel terk-i tegallüb ü sitem kıl

Tanrını arada gör kerem kıl


Verme kavîye zaîf mâlin

Düşmenlere dûstlar halâlin


Mecnûnumı sanma kimseden kem

Bir merd-i reh-i belâdur ol hem


Ey İbni Selâm-ı bî-ser-encâm

Bilsen sana mekr edüpdür eyyâm


Mecnûna koyupdur ad Leylî

Eyler seni ola kim tesellî


Sen kâm-ı dil iste men belâyem

Sen genc dile men ejdehâyem


Ammâ demezem işün hatâdur

Nisbet mana gâyet-i atâdur


Kurtar meni atadan anadan

Bir gam yeğ olur iki belâdan


Derd ile kılurdu nâle vü âh

Esbâb-ı tecümmülinden ikrâh


Devrândan edüp figân ü feryâd

Bu şi‘ri ohurdı ol perî-zâd


Bu gazel Leylî dilindendür


Hilâf-ı re’yüm ile ey felek medâr etdün

Meni gül ister iken mübtelâ-yı hâr etdün


Mürûr-ı ömrde bir dönmedün murâdum ile

Döne döne mana zulm etmeği şiâr etdün


İhânetümde nedür bilmezem murâdun kim

Azîz-i âlem iken hâr ü hâk-sâr etdün


Ümîd-vâr idüm evvel ki bir neşât görem

Binâ-yı mihnetümi şimdi üstüvâr etdün


Cefâ eliyle kılup çâk perde-i sabrum

Nihân olan gamumı halka âşikâr etdün


Vefâda vermeğe cân vermedün mana mühlet

Meni bu ahd vefâsında şerm-sâr etdün


Bir özgeni mana yâr eylemekdesen gûyâ

Menümle yâr olanı özge ile yâr etdün


Meğer bilindi Fuzûlî sana felek hâli

Ki varını bu cihânun yoh i‘tîbar etdün


Tamâmî-i sühan


Ol nev‘ görenler ıztırâbın

Tezyîn ü cilâdan ictinâbın


Eylerler idi gümân ki ol zâr

Bir özge belâyadur giriftâr


Kılmışdı ol âftâbı muztar

Hecr-i peder ü firâk-ı mâder


Derlerdi hakundur ey semen-bûy

Dutmışdun atan anan ile hûy


Hâlâ ki bulardan ayrılursen

Gurbet sitem olduğın bilürsen


Efgânuna hiç men‘ yohdur

Sen kimi yanan firâka çohdur


Ammâ bu imiş çü halka âdet

Sen hem cezâ eyleme ziyâdet


Kız dâim ata evinde kalmaz

Peyveste anaya mihr salmaz


Lâzım mey-i gaflet eyleyüp nûş

Eylersen atan anan ferâmûş


Leylî bu söze kılurdı ikrâr

Demezdi bir özge mihnetüm var


Görmezdi özine anı lâyık

Kim ta‘ne ede ana halâyık


Kız her niçe olsa yâra tâlib

Elbette gerek hayâsı gâlib


El ta‘nesi ile hâh ü nâ-hâh

Teklîfe düşüp bezendi ol mâh


Bir ehl-i hayâ min ehl-i ibrâm

İsyân ile olmaz iş ser-encâm


Ol zîver ü zeyne zib ü zînet

Bir şekl ile verdi zîb-i sûret


Kim anı görende derdi gerdûn

İnsâf kemâl-i sabr-ı Mecnûn


Pîrâyesüz idi ol meh âfet

Pîrâyeden arturup letâfet


Bir hadde erişdi âftâbı

Kim oldı nikâbı hüsni tâbı


Çün dutdı arûs-ı halvet-i şâm

Temkîn ile halvetinde ârâm


Zulmât ziyâya oldı gâlib

Yandurdı meşâilin kevâkib


Encüm güheri olup şeb-efrûz

Kıldı şeb-i târı gayret-i rûz


Gül-çehre sanemler oldılar cem‘

Her bir sanemün elinde bir şem‘


Resm-i tarab etdiler müretteb

Beş yüz büt-i gül-ruh ü şeker-leb


Yüz gonca dehenlü mâh-pâre

Gül suyı seperdi reh-güzâra


Yüz gül-ruh elinde micmer-i ûd

Eylerdi havânı anber-âlûd


Yüz mâh-likâ olup gınâ- saz

Koşmışdı sadâ-yı sâza âvâz


Yüz nergis-i mest gezdürüp câm

Ahbâba verürdi câm-ı gül-fâm


Yüz gül başı üzre yüz tabak zer

Olmışdı nisâr içün mukarrer


Bir taht-ı revân içinde Leylî

Ne şevket ü ne şükûha meyli


Her lahza figân ü âh ederdi

Ser-geşte vü muztarib gederdi


Endîşe-i zevk u ayşden pâk

Seyl içre sağın gederdi hâşâk


Çün yetdi harem-serâya ol mâh

Dağıldı olan refîk ü hem-râh


Gül halveti oldı sahn-ı gül-zâr

Dûr oldı bisâtdan has ü hâr


Baht İbni Selâmı etdi âgâh

Kim oldı sana müsellem ol mâh


Ol tâlib-i gevher-i yegâne

Gevher hevesiyle girdi kâna


Ne gördi nikâb içinde bir nûr

Gözden ruh-i dil-fürûzı mestûr


Germ oldı mahabbetün merâkı

Deprendi visâle iştiyâkı


El urdı ki aça ol nikâbı

Ref‘ eyleye ortadan hicâbı


Leylî dedi ey harîf-i kâbil

Sensen ser ü server-i kabâil


Evsâfun eşitmişem ziyâde

Kâmilsen edebde vü hayâda


Mâ‘lûm edübem ki Kâf-tâ-Kâf

İnsâfuna el verüpdür insâf


Men kim değülem ganî fakîrem

Mihmân demeyem sana esîrem


Zulm eylemek etme bir esîre

İzhâr-ı terahhum et fakîre