İçeriğe atla

Leylâ Vü Mecnûn 801-900

Boyut

Olmışdı gül ile sebze-i ter

Firûze-fürûz ü la‘l-perver


Bir niçe musâhib-i vefâ-dâr

Mecnûn-ı şikesteni görüp zâr


Her yan dediler ki ey belâ-keş

Gül çağıdur olmagıl müşevveş


Bu faslda âdemî gerek şâd

Endûh ü belâ vü gamdan azâd


Çün ebr değülsen olma giryân

Çün seyl değülsen etme efgân


Gül kimi bırahma sîneye çâk

Sebze kimi etme bisterün hâk


Ancak özüni esîr-i gam kıl

Lutf eyle hırâma gel kerem kıl


Sahrâ dutalum mey içelüm şâd

Endûh ile olma beyle mu‘tâd


Ey gonca-dehân ü serv-kâmet

Gül oyna zamânı kıl ferâgat


Pâkize vücûda hayfdur gam

Beyle dahi kalmaya bu âlem


Şâyed açıla gül-i murâdun

Muhkem kıl esâs-ı i‘tikâdun


Seyr üzre bu nevbahâr faslı

Şâyed bulına nigâr vaslı


Mecnûn-ı hazîn ayağa durdı

Sahrâlara seyr içün yüz urdı


Giryân giryân kılurdı seyrân

Hayrân hayrân gezerdi her yan


Geh sezbeye arz-ı râz ederdi

Geh lâleye min niyâz ederdi


Çeşmine sürerdi lâle dâğın

Âşık sağınup öpüp ayağın


Nergis gözine nigâh ederdi

Yârı gözin anup âh ederdi


Söylerdi benefşeye gam-ı dil

Kim söyleye olsa yâra vâsıl


Bülbüllere şerh ederdi hâlin

Kumrîlere mihnet ü melâlin


Her turfe çiçek görüp çeküp âh

Menzil menzil gezerdi nâgâh


Bir menzile düşdi reh-güzârı

Kim seyrde idi anda yârı


Bir niçe perî-ruh ile hem-dem

Mecnûn-ı şikesteden mukaddem


Leylî güzer etmiş ol fezâya

Salmış gül ü lâle üzre sâye


Bir sebzeye sebz har-geh urmış

Meh sahn-ı felekde hâle kurmış


Gonca kimi ol latîf har-gâh

Gül berki kimi içinde ol mâh


Mecnûna mukâbil oldı Leylî

Bahr-ı gama yetdi derd seyli


Leylî deme şem‘-i meclis-efrûz

Mecnûn deme âteş-i ciger-sûz


Leylî deme cennet içre bir hûr

Mecnûn deme zulmet içre bir nûr


Leylî deme evc–i hüsne bir mâh

Mecnûn deme mülk-i aşka bir şâh


Leylî deme bir yegâne-i dehr

Mecnûn deme bir fesâne-i şehr


Leylî çemen-i belâ nihâli

Mecnûn felek-i vefâ hilâli


Leylî meh-i âsmân-ı haşmet

Mecnûn şeh-i kişver-i melâmet


Leylî saf-ı ehl-i hüsn emîri

Mecnûn ser-i kûy-ı gam fakîri


Leylî işi işve vü kirişme

Mecnûn gözi yaşı çeşme çeşme


Leylî vü neşât-ı hüsn kâmı

Mecnûn ü belâ-yı aşk dâmı


Leylî vü letâfet-i dil-ârây

Mecnûn ü melâmet-i gam-efzây


Leylîde kemâl-i hüsn ile zevk

Mecnûnda cemâl-i Leylîye şevk


Leylî sadef-i hayâya bir dür

Mecnûna anunla min tefâhür


Leylîde visâl-i dûst meyli

Mecnûnda hem ârzû-yı Leylî


Ol iki sehî-kad ü semen-ber

Birbirine oldılar berâber


Fûlâda sataşdı seng-i hâre

Od düşdi karâr ü ihtiyâra


Bir sâza düzildi ol iki târ

Germ oldı revâc-ı nâle-i zâr


Ol bahtı muna neşât buldı

Bu gördi anı mukayyed oldı


Mecnûnda karâr dutmayup hûş

Deryâ-yı tehayyür eyledi cûş


Bir dem bahabilmedi ol aya

Düşdi yüzi üzre misl-i sâye


Leylî hem itürdı ihtiyârın

Bir dem görebilmedi nigârın


Hayrânlığı ol makâma yetdi

Kim düşdi ayakdan ussı getdi


Gül suyu sepüp revân yüzine

Leylîni getürdiler özine


Her yan dediler ana ki ey mâh

Nâgeh olur atan anan âgâh


Kim gayr ile âşinâ olupsen

Bir dilbere mübtelâ olupsen


Vermez bu reviş netîce-i hûb

Şâyeste değül sana bu üslûb


Yahşi nazar eylesen yamandur

Hem bize vü hem sana ziyandur


Andan götürüp bisât ü har-gâh

Ol mâh-likânı hâh ü nâ-hâh


Öz bürcine kıldılar revâne

Tâ olmaya vâkıf ata ane


Söz demediler bu mâcerâdan

Ne gencden ü ne ejderhâdan


Mecnûnı hem etdi çeşm-i hûn-bâr

Sular saçuben yüzine bîdâr


Gördi ki nigârdan nişan yoh

Bir cism-i füsürde var cân yoh


Dîvâne kalup perî gedüpdür

Salup anı dil beri gedüpdür


Çâk eyledi câme kıldı nâle

Hâli bedel oldı özge hâle


Terk etdi libâs-ı lâle-gûnı

Raht oldı tenine eşk-i hûnı


Ger mâtem içün misâl-i hâme

Sarmışdı başa siyeh imâme


Çizgindi başına dûd-ı âhı

Yandurdı imâme-i siyâhı


İkrâh ile çıhdı pîrehenden

Âr etdi şehîd-i gam kefenden


Na‘leyni bırahdı ol belâ-cû

Kim âşıka pây-benddür bu


Hem-demlere özr kıldı âğâz

K’ey bir niçe hem-nişîn ü hem-râz


Seylâb-ı hücûm-ı aşk yetdi

Men şîfte-hâli garka etdi


Olman men-i haste ile hem-dem

Tâ batmayasuz bu suya siz hem


Men reng-i melâmete boyandum

Sevdâ-zedeliğ odına yandum


Elbette bir od ki düşdi câna

Âhir dutuşup çeker zebâne


Düşvâr belâmı sehl sanman

Siz dahi menüm oduma yanman


Menden size düşmesün bir ahker

Çün değmedi hayr değmesün şer


Sevdâ siyeh etdi rûzgârum

Aşk aldı inân-ı ihtiyârum


Men bir kuşem uçdum âşiyandan

Men handan ü meyl-i hâne handan


Kılman mana ev hikâyetin çoh

Dahi menüm anda varmağum yoh


Sizden sorar olsa ata hâlüm

Keyfiyyet-i mihnet ü melâlüm


Söylen ki fenâya verdi rahtın

Eyyâm siyâh kıldı bahtın


Ey pîr-i şikeste-hâl ü nâ-şâd

Tanrı’yçün elümden eyleme dâd


Deme ki nedür bu mâcerâlar

Senden mana yetdi bu belâlar


Men bilmez idüm gam-ı cihânı

Teşvîş-i zemîn ü âsmânı


Âsûde serâçe-i ademde

Ne gussada idüm ü ne gamda


Bilmezliğ ile hem-râz idi hâlüm

Ne hüsn ü ne aşk idi hayâlüm


Sen vâsıta-i vücûdum oldun

Sen mâni‘-i feyz-i cûdum oldun


Umdun ki menümle olasen şâd

Derdâ ki ümîdün oldı ber-bâd


Men yoh olubem sen imdi var ol

Özge halefe ümîd-vâr ol


Ma‘zûr dut ey azîz ma‘zûr

Men kasd ile senden olmadum dûr


Çoh sıdk ile eyledüm ana azm

Kim devlet-i vasluna yetem cezm


Su saldı yoluna eşk-i hasret

Dâmânumı dutdı hâr-ı mihnet


Tahrîr kılup münâsib-i hâl

Bu şi‘ri hem etdi ana irsâl


Bu gazel Mecnûn dilindendür


Fesâd-ı aşkı tâ gördüm salâh-ı akldan dûrem

Meni rüsvâ görüp ayb etme ey nâsih ki ma‘zûrem


Eğer çâk-i girîbân eylesem men‘eylemen çün men

Metâ‘-ı nengden ârî libâs-ı ârdan ûrem


Men ü sahrâ-yi vahşet menzil etmen âfiyet küncin

Esir-i dâm-ı zulmet olmazem çün tâlib-i nûrem


Temerrüd akl fermânından etsem dûstlar bi’llâh

Meni re’yümle sanman aşk sultânına me’mûrem


Mana kim ta‘ne eyler kim nasîhat ehl-i âlemden

Hoşem kim i‘tibar-ı aşk ile her dilde mezkûrem


Belâ-yı aşk u derd-i dûst terkin kılmazem zâhid

Ne muştâk-ı behiştem sen kimi ne tâlib-i hûrem


Hayâl-i çîn-i zülf ü tâk-ı ebrûsiyle zevküm gör

Sanasen haşmet ile Kisrîyem kadr ile Fağfûrem


Garaz bir ad imiş âlemde men hem eyledüm bir ad

Bi-hamdi’llâh Fuzûlî rind ü rüsvâlıkda meşhûrem


Bu Mecnûnun cünûnunun sıfatıdur ve Vâdî-i aşk sevdâsının keyfiyyetidür


Ol şîve-i aşk içinde mâhir

Kıldukta vasiyyetini âhir


Kıldı gözedüp tarîk-i vahşet

Eshâbdan inkıtâ‘-ı ülfet


Sahrâya düşüp güneş misâli

Tenhâ yürür oldı lâübâlî


Her daşa ki yetdi tökdi yaşın

La‘l eyledi kûh ü deşt daşın